Dr. Murat Berksoy

Hamilelikten yadigar kalan göbeğinizden kurtulmak için gebelik döneminde önlem almanız gerek. Dr. Murat Berksoy, reçetesine haftada 3 gün 30 dakikalık bir kardiyo egzerzisi yazarak anne adaylarını göbek sorunundan kurtarıyor!..

09.01.2008  SABAH GAZETESİ

Bahçeci Kadın Sağlığı Merkezi Aile Hekimi ve Beslenme Danışmanı Dr. Murat Berksoy doğumdan sonra hamilelik göbeğinden kurtulma yollarını anlattı:

* Sezaryenden sonra mı, normal doğumdan sonra mı göbek daha çok kalır?

Sezaryenden sonra göbek daha çok kalır. Sezaryende alınan anestezi, süt verme zamanını geciktirir ve harekete başlama zamanı da gecikir. Bunun için doğum sırasında bile gebelerin yakın takibe alınması gerekir. Doğum anında; boyuna göre kilosu iyi olan, vücut kitle indeksi (kilo/ boy2) 30′un üzerinde olanlarda kilo verilmesi daha uzun zaman alır ve bu takip daha yorucu olur. Biz, anne adaylarımızın gebe kalmadan önce beslenme ve hareket alışkanlıklarını değiştiriyor, ailesinden yatkınlığı olan şeker hastalığı, kan yağları yüksekliği, guatr gibi hastalıkları olanların da tedavisini düzenliyoruz. Gebelik boyunca anne adayını takip ederek kaldırabileceğinden fazla yükü olmadan doğum yapmasını sağlıyoruz. Doğumdan sonraki bebekli yaşamında da fazla kilo, ağrı, göbek gibi zorluklarla karşılaşmasını engellemeye çalışıyoruz. Hamilelik süresince anne adaylarının ciltlerinde cilt kuruluğu, karın çatlakları, kaşıntı, ciltte yağlanma, hatta lekelenmeler oluşabiliyor. Tüm bunların sorumlusu ise gebelik döneminde artan hormonlar.
DİYET VE EGZERSİZ YETER
* Hamilelik göbeğinden kurtulmak için en iyi yöntem diyet mi, operasyon mu?

Operasyon bu dönemde kesinlikle sakıncalıdır. Tamiri zor dolaşım bozukluklarına neden olabileceği için operasyon riskleri göz ardı edilemez! Sağlıklı beslenme ve hareketlilik artışı süt verirken, vücudun çalışma hızını etkileyen kansızlık, guatr, şeker yüksekliği gibi sorunlar da dikkate alınır ve çözümlenirse kısa zamanda etkili kilo değişiklikleri olur. Beslenme ve hareketlilik alışkanlıkları değiştirilen anneler, göbeklerinden kurtulmak için operasyon seçeneğini hiç düşünmüyorlar bile.

* Doğumdan ne kadar sonra göbek gidebilir?

Doğumdan sonra, ‘ideal hedef yaşam biçimi değişiklikleri’ ve vücuda zarar vermeyen desteklerin yardımıyla vücut, 6 ayda yüzde 10 kadar yağ kaybı sağlar. Bu süre içinde, uygun hareketlilik ve sıvı alımı kazanan anneler vücutlarından su ve kas kaybetmedikleri için verdikleri kiloyu da geri almazlar.

* Göbekte çatlaklar oluşmaması için önerdiğiniz yöntemler var mı?

Hamilelik dönemince takip ettiğimiz, hareketliliği yeterli olan anne adaylarımız az ve sık sık küçük porsiyonda, yavaş yemek gibi doğru beslenme alışkanlıkları kazanıyor. Yine bizim önerimiz ve kontrolümüzde; badem yağı, lanolin, CoQ10, DMAE ve alpha lipoic acid içeren destekler kullanarak etraflarındaki diğer gebelere göre çatlak, varis, selülit gibi cilt bozuklukları yaşamıyor.

GEBEYKEN ÖNLEM ALIN
* Hamilelik öncesi alınabilecek önlemler var mı?

Hamilelik öncesi ailede bulunan şişmanlık, şeker hastalığı, kalp hastalığı, kan yağları yüksekliği, guatr ve romatizma gibi kalıtsal hastalıkları göz önünde bulundurularak, boya göre kilo-yağ oranı, kas oranı değerlendirilmelidir. Gebelik öncesi avantajlı koşullar için 25 vücut kitle indeksine yakın uygun kilo hedeflenmelidir. Bu konuda uzman olan bir doktor danışmanlığında önlemlerin alınması çok yararlı olur. Kan şekeri seviyesini kontrol altına almak gerekiyor. Bu da en iyi günde 4-6 öğünle sağlanır. Bir öğün sebze olabilir. Veyahut içine meyve doğradığınız bir mısır gevreği ya da yarım fincan pilavla bir parça tavuk ve bolca salata veya bir elma da olabilir. Temel olarak üç ana ve üç ara öğün tüketilmelidir. Alınan kalorilerin yüzde 50’sinin karbonhidratlardan gelmesi halinde, sıkı ve düz bir karna sahip olmak mümkün oluyor. Haftada 2-3 kez yapılacak 30 dakikalık (bir saate de çıkılabilir) ağırlık çalışması, hem vücuttaki kas kütlesini, hem de metabolizma hızını artırır. Çünkü kas, yağdan daha çok kalori yakar. Ağırlık çalışmasına karın egzersizleri dahil edilebilir. Haftada 3-5 gün, 30-40 dakikalık orta yoğunlukta kardiyo egzersizleri, yürüyüş ve yüzme yapılması faydalıdır. Başlangıç seviyesindekiler, egzersizin yoğunluğunu kademeli olarak artırmalılar.

* Çoğul gebeliklerde; ikiz, üçüz olursa göbek olma riski daha mı fazla?

Çoğul gebeliklerde; bebeklere ait plasentalardan kan şekerini yükselten kilo kontrolünü zorlaştıran ‘human plasental laktojen’ ve benzeri etkilerdeki hormonların salgılanması kilo alımını kolaylaştırır. Ayrıca yaşanan sıkıntıların anne adaylarında yarattığı kaygılarla bebeklerin gelişimi için gerekenden daha fazla miktarda yiyecek alıp hareket etmeme gibi yanlış bir tutuma da neden olmaktadır. Bu da çok daha fazla göbek oluşumuna ve hamilelik sonrası göbek fazlalığına neden olabilir. Bu durum deneyimli bir doktorun yeterli bilgilendirmesi ve sağlıklı takip yöntemleriyle kontrol edilir.

Hamileliğin ardından kalan göbeğinizden kurtulmanın en iyi yolu egzersiz.
*Hamilelikte ortalama alınan kaç kilo, göbek kalmasına neden oluyor?

Vücut kitle indeksi 27 altında olan anne adayları için 10-12 kilodan fazla almak, Vücut kitle indeksi 27 üstünde olan anne adayları için 5-8 kilodan fazla almak göbek oluşumuna ve kalıcı olmasına neden oluyor. Vücut kitle indeksi gerçekten çok önemli. Bu rakamsal değerlere dikkat etmek ve ona göre önlem almak genel yaşam şeklini çok olumlu yönde etkiliyor.

* Göbek ve çatlak genetik mi?

Kesinlikle ailevi yatkınlığın ilgisi kuvvetli. Böyle bir yatkınlık açıkça görülüyorsa, önlem alırken fırsat yakalanmasına da oldukça yardımcıdır. Çocuk sahibi olmak isteyen bir kadının annesinde, teyzesinde veya anneannesinde, aşırı göbek ve gebeliklerinde çatlak söz konusu olmuşsa bununla ilgili önlemleri önceden alması çok çok önemlidir.

* Birinci gebelikte çatlak ya da göbek olmamışsa ikincide olma ihtimali var mı?

Kilosu boyuna göre fazla olan anne adaylarında, ailesinde yatkınlık oluşturacak hastalıkların varlığında ve hareketsiz olan kişilerde, her gebelikte göbek oluşma riski fazladır.

* İkinci hatta üçüncü gebelikte göbek çıkma ihtimali daha mı fazla?

Gebelik sayısı arttıkça ve çoğul gebeliklerde tabii ki göbek ihtimali daha fazladır.
 
* Yaşla birlikte bu risk artıyor mu? İleri yaşta kaçınılmaz mı?

Yaşla birlikte dokularda elastikiyet azaldığı için risk artıyor. İleri yaşta ve ailesinde benzer sorunu olanların göbekli olma ihtimali birkaç kat fazla maalesef. Demek ki mutlaka gebelik öncesinde ve sonrasında kontrol şart!

* ‘İç karnı geniş olması’ göbek oluşumunu engelliyor mu?

Genellikle cilt altı yağ kalınlığı daha az etkilemekte. Yani, bu biraz halk arasındaki yanlış inanış. Bel-kalçada yığılan dokular arası yağ miktarı arttıkça göbek oluşumu daha fazla oluyor.

* Bakım kremleri işe yarıyor mu, geleneksel yöntemlere göre göbeğe korse bağlamak doğru mu?

Bağdem yağı, lanolin, CoQ10, DMAE ve alpha lipoic acid içeren destekler mutlaka işe yarıyor. Korse bağlamaksa cildin esneklik özelliğini kaybetmesine ve ancak cerrahi müdahalelerle düzeltilebilecek sarkıklara yol açıyor. Yeterince su içmek bile korseden çok daha faydalı.

* Lohusalık döneminde alınabilecek önlemler var mı?

Lohusalık döneminde kan şekeri, kan yağları ve metabolizma ile ilgili ölçümlere göre beslenme, hareket ve tıbbi tedavi gibi desteklere karar veriyoruz. Emzirme döneminde, sütü artırmaya yönelik dengeli beslenme düzeni beraberinde egzersizlerle hareketlilik için yaptığımız danışmanlık dışında, masajın çok faydalı olduğunu bilerek öneriyoruz.